Rola starożytnego Egiptu w dziejach ludzkości

   Starożytny Egipt to jedna z najstarszych cywilizacji powstałych w basenie Morza Śródziemnego. Aby w pełni poznać specyfikę i osiągnięcia tego kraju, niezbędne jest poznanie jego religii, która była inspiracją dla ówczesnych budowniczych, twórców kultury i nauki.
   Egipcjanie byli wyznawcami religii politeistycznej, czyli takiej, która dopuszczała wiarę w wielu bogów.

   Warto podkreślić bogactwo egipskiego panteonu .Na samym szczycie hierarchii egipskich bogów znajdował się Re (Ra) - bóg tarczy słonecznej. Drugim bóstwem pod względem ważności był Ozyrys. Pełnił on rolę opiekuna natury, a równocześnie boga świata umarłych. Ważne miejsca w religii starożytnych Egipcjan zajmowali: Horus (opiekun niebios i władzy faraona), a także bogowie dwóch stolic: Ptah (Memfis) i Amon (Teb). Wśród bogiń największą czcią darzono Hathor oraz Izydę. Specyfiką egipskiego politeizmu było zjawisko łączenia bogów. Wynikało ono z przemian politycznych.Zlokalizowanie stolicy całego państwa w Tebach przyczyniło się do szybkiego rozwój kultu Amona i połączenia go z czczeniem Re (Amon-Re). Cechą specyficzną wizerunków bóstw było ukazanie ich w postaci zwierząt lub ludzi ze zwierzęcymi głowami. Należy przypuszczać, że jest to pozostałość minionych kultów animistycznych. Za sprawowanie kultu bogów odpowiadali kapłani. Z początku to faraon był najwyższym kapłanem. Jednak z czasem funkcje sakralne i polityczne zostały oddzielone i powołano osobny urząd arcykapłan.

   Świątynie, obok królewskich pałaców i grobowców, były największymi budowlami, jakie wznoszono w Egipcie. Egipcjanie wierzyli, że istnieje życie pozagrobowe. Twierdzili jednak, że jest ono nierozerwalnie związane z istnieniem ciała, w którym żyje dusza. Dlatego, by ocalić je przed rozkładem, Egipcjanie rozwinęli skomplikowaną sztukę mumifikowania zwłok. Wznoszono grobowce w celu zapewnienia doczesnym szczątkom spokoju. Ich rozmiary i bogactwo wyposażenia świadczyły o pozycji materialnej zmarłych. Na początku III dynastii zaczęto budować wielkie grobowce, które stały się symbolem Egiptu, czyli piramidy. Jednak nie stanowiły one wystarczającego zabezpieczenia ciał zmarłych władców. Dlatego też rozpoczęto grzebanie faraonów w specjalnie ukrytych grobowcach w tzw. Dolinie Królów. Mimo tych zabiegów już w starożytności większość z nich została okradziona. Dlatego też odkrycie w 1922 r. grobowca Tutanchamona - jednego z mało znanych faraonów z czasów Nowego Państwa - stało się wielką sensacją. Dzięki temu znalezisku mamy pojęcie o wielkości darów grobowych, jakie składano wraz z faraonem do grobowca.

   Jednym z największych osiągnięć egipskiej kultury było pismo. Pojawiło się ono ze względów czysto praktycznych w celu prowadzenia gospodarczych zapisów (wykazy inwentarza, wielkości plonów, zgromadzone zapasy). Pismo to powstało z rysunków przedstawiających ludzi, zwierzęta, przedmioty. Grecy nazwali egipskie pismo hieroglifami. Do użytku powszedniego pismo hieroglificzne zostało uproszczone do formy tzw. pisma hieratycznego (kapłańskiego), które to poddano modyfikacji do tzw. pisma demotycznego (popularnego). Najczęściej używanym materiałem piśmiennym był kamień - rzeźbiono w nim oficjalne teksty (modlitwy, rozporządzenia władców), a także papirus. Jest to odpowiednio przygotowana łodyga rośliny o tej samej nazwie. Na papirusie pisano trzcinką, którą wcześniej moczono w tuszu.

Mieszkańcy starożytnego Egiptu mogli poszczycić się licznymi dokonaniami naukowymi. Na specjalną uwagę zasługują sukcesy w naukach ścisłych - matematyce i astronomii. Egipcjanie rozwiązywali zadania z geometrii (obliczanie pól powierzchni) i algebry. Obserwacje astronomiczne pozwoliły im na stworzenie kalendarza słonecznego i obliczenie długości roku (365 dni, 12 miesięcy po 30 dni oraz 5 dni dodawanych na końcu roku).Potrafili obliczyć dzień zaćmienia Słońca. Szczególnymi osiągnięciami mogła poszczycić się egipska medycyna. Lekarze wyspecjalizowali się według rodzajów leczonych chorób. Przy świątyniach organizowano wielkie szkoły medyczne, w których przeprowadzano tak złożone zabiegi jak np. trepanacja czaszki.

Dzisiaj sztuka i kultura tej fantastycznej cywilizacji starożytnej są niezwykłą atrakcją turystyczną, każdy marzy o zwiedzaniu piramid i zdjęciu obok sfinksa. Starożytny Egipt jest też inspiracją dla twórców literatury i filmu. „Faraon” B. Prusa, czy „Egipcjanin Sinuhe” M.Waltari są tego świetnym przykładem, kto nie zna filmów z mumią, czy królem Skorpionem w tytule.

   Zabytki Starożytnego Egiptu zawsze będą ogromną atrakcją każdego muzeum!

Źródła: http://pl.wikipedia.org/wiki/Egipt,http://interklasa.pl/sciaga/praca.php?idp=1706

Osiągnięcia cywilizacji starożytnej Mezopotamii

SZTUKA STAROŻYTNEJ MEZOPOTAMII

Mezopotamia jest miejscem, gdzie rozwinęło się wiele starożytnych cywilizacji. Ludzie działali artystycznie w dorzeczu rzek Tygrys i Eufrat. Zaczęło się to w okresie VI tysiąclecia p.n.e i trwało do VI wieku p.n.e, czyli do upadku ostatniego niezależnego państwa na tym terenie. Starożytne cywilizacje były najpierw znane z przekazów pozostawionych po starożytnych Grekach jednak potem w XIX wieku zostały przeprowadzone przez amatorów pierwsze badania archeologiczne. Jednym z najcenniejszych znalezisk były tabliczki gliniane pokryte pismem klinowym.Przez ich odczytanie rozpoczął się czas poznawania dziejów Mezopotamii. Pierwszą cywilizacją Mezopotamii byli Sumerowie tzw. Tajemny lud. Jedną z ich budowli był Ziggurat-sztuczna góra, budowana w celu zbliżenia się do Boga(zdjęcie wyżej). Również do dzieł Sumerów możemy zaliczyć:

1. Stele z kodeksem Hammurabiego 

2. Sztandar królewski z Ur

3. Bramę Isztar 

4. Lamassu 

 

źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Sztuka_starożytnej_Mezopotamii

                       MEDYCYNA MEZOPOTAMII

W Mezopotamii sposób leczenia nie różniły się zbytnio sposobami w innych cywilizacjach starożytnych. Jedyną różnicą był podział na specjalizacje lekarskie-trzy grupy lekarzy i każdy z nich zajmował się inną dziedziną. Leczenie ludzi przeważnie polegało na rytuałach, które miały na celu odpędzenie złych duchów z duszy. Istniało takie coś jak przepowiadanie z wątroby. Już wtedy ludzie wiedzieli jak opatrzyć ranę lub wyleczyć złamanie. Sposoby zapisywano na glinianych tabliczkach i przekazywano z pokolenia na pokolenie. Podawanie leków korelowało z datą, porą dnia oraz układem gwiazd. W kodeksie Hammurabiego jest mowa o zapłatach za operację. Kary za nieudaną operacją były wysokie np. amputacja ręki, wyłupanie oka, w najgorszym przypadku-śmierć. Było to jedną z przyczyn ograniczenia rozwoju medycyny. Nie każdy mógł sobie pozwolić na leczenie, gdyż ceny były wysokie. Większość musiała ograniczyć się do metody opisanej przez Heroda, czyli wystarczyło wystawić chorego na widok publiczny, a każdy przechodzień udzielał mu rad jak trzeba postępować. Leczeniem zajmowali się kapłani. Wyróżnia się trzy grupy lekarzy: Baru, Ashipu i Asu. 

 

źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Medycyna_Mezopotamii

MATEMATYKA W MEZOPOTAMII

W Mezopotamii rolę ośrodka naukowego grał Babilon. Po nastaniu panowaniu Greków sumeryjska matematyka połączyła się z grecką. Od połowy XIX wieku odnaleziono ponad 400 glinianych tabliczek zapisanych pismem klinowym. Niektóre z nich wyglądają na pracę domowe z matematyki. Najstarsze źródła matematyczna pochodzą od Sumerów. Stworzyli oni 3000 przed naszą erą złożony system miar. Około 2500 p.n.e zapisali tabliczkę mnożenia,zmagali się z zadaniami geometrycznymi, potrafili dodawać i odejmować oraz dzielić. Większość glinianych tabliczek dotyczy ułamków, algebry, równań liniowych, kwadratowych oraz sześciennych. Babilońscy matematycy używali systemu sześćdziesiątkowego. Ludzie posługują się nim do dzisiaj. System Babilończyków był prawdziwym systemem pozycyjnym w odróżnieniu do zapisów Egipcjan, Greków i Rzymian.  źródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Historia_matematyki

Osiągnięcia cywilizacji starozytnego Egiptu

    Starożytny Egipt powstał w dolinie Nilu około IV tysiąclecia p.n.e. Jest jednym z najstarszych zorganizowanych państw świata.

   Do jednych z najważniejszych osiągnięć starożytnych Egipcjan należą odkrycie pisma i papieru. Wynalezionym przez Egipcjan materiałem piśmienniczym był papirus, znany w starożytnym Egipcie już od III tysiąclecia p.n.e. Wytwarzało się go z trzciny papirusowej. Miąższ łodygi rośliny krojono na paski – jak najcieńsze i jak najszersze. Nałożone na siebie warstwy tych pasków uklepywano, przez co powstawał arkusz, który później suszono na słońcu. Gotowe arkusze sklejano ze sobą brzegami, a następnie wygładzano. Produkcja papirusu w Egipcie trwała do X wieku.

   Na papirusie pisano specjalnym atramentem i piórem. Egipcjanie stosowali czarny i czerwony atrament. Czarny wytwarzano z sadzy – mieszano ją z wodą, a następnie wiązano powstałą zawiesinę przez dodanie gumy arabskiej. Czerwony atrament wytwarzano z ochry w taki sam sposób jak atrament czarny.

   Najbardziej znanym nam pismem egipskim są hieroglify – tzw. pismo obrazkowe. Używano go do zapisu najważniejszych spraw państwa i świętych tekstów. By ułatwić kapłanom i skrybom szybki zapis, uproszczono pismo hieroglifowe, wskutek czego powstała hieratyka. Z kolei pismo hieratyczne ewoluowało w pismo demotyczne, ludowe, używane do tworzenia szybkich notatek.

   Bardzo ważnym osiągnięciem cywilizacji starożytnego Egiptu są także piramidy. Jak mówi znane arabskie przysłowie – „Czas jest wyzwaniem dla wielu rzeczy, ale piramidy są wyzwaniem dla czasu”. Te niesamowite, olbrzymie budowle, niszczone przez wiatr, piasek i wilgoć, przetrwały tysiące lat. W całym Egipcie zbudowano łącznie 11 piramid. Trzy z nich – piramida Mykerinosa, piramida Chefrena oraz Wielka Piramida (Cheopsa) – należą do Siedmiu Cudów Świata. Te trzy ogromne piramidy z Gizy wybudowano w latach 2575 - 2465 p.n.e.

   Pierwsze piramidy to seria zmniejszających się platform, tworzących gigantyczne schody. Późniejsze mają już gładkie ściany. Podstawą piramidy był kwadrat – cztery boki miały prawie identyczne długości i, o ile nie były to piramidy ze ścianami zbudowanymi z wielu „schodów”, kształt trójkątów. Ich budowa była niezwykle drogim i ciężkim przedsięwzięciem. Wymagało to ogromnych umiejętności i pracy wielu tysięcy ludzi. Astronomowie badali gwiazdy, aby określić najlepsze położenie budowli, matematycy i architekci kreślili plany, kamieniarze ciosali skalne bloki, a nadzorcy organizowali pracę robotników. Do dziś nie do końca wiadomo, jak Egipcjanom, wyposażonym tylko w prymitywne narzędzia, udawało się wybudować tak olbrzymie budowle.

   Piramidy pełniły funkcję grobowców faraonów. Ponieważ Egipcjanie wierzyli, że po śmierci człowiekowi potrzebne jest to samo, co na ziemi, komory grobowe wypełniane były kosztownościami. Nic więc dziwnego, że przyciągały one złodziei, nim zainteresowali się nimi archeolodzy.

   Ponieważ Egipcjanie wierzyli w życie pozagrobowe i istnienie duszy, bardzo ważne było dla nich odpowiednie przygotowanie ciała, przed pochowaniem go. Zmarli faraonowie i ważni urzędnicy byli balsamowani.

   Początkowo Egipcjanie grzebali zmarłych na pustyni. Później ci, których było na to stać, poddawali się procesowi mumifikacji. Z mumifikowanego ciała wyciągano wnętrzności, pozostawiając tylko serce. Ciało pozostawiano na siedemdziesiąt dni w naturalne sodzie, która występowała w słonych jeziorach w pobliżu Kairu. Następnie polewano je żywicą, by się zakonserwowało, nacierano różnymi roztworami, by skóra nie pękała, bandażowano bardzo ściśle i obficie smarowało bandaże żywicą. Tak przygotowana mumia mogła przetrwać tysiące lat.

   Również w dziedzinie medycyny cywilizacja starożytnego Egiptu osiągnęła bardzo wiele.

Egipcjanie potrafili przeprowadzić trepanację czaszki, która goiła się za życia pacjenta, składali złamane kości. Marmur w postaci pudru zmieszanego z octem stosowali jako środek znieczulający. Podobno był on niezwykle skuteczny.

   Dziś możemy tylko podziwiać, na jak zaawansowanym poziomie stała cywilizacja starożytnego Egiptu.

   Źródła - bryk.pl, histurion.pl